25 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni gıda etiketleme yönetmeliği ile yanıltıcı ifadeler, gerçeği yansıtmayan görseller ve çocukların psikolojik ve fiziksel gelişimini olumsuz etkileyebilecek ambalajlar yasaklandı. “Yüzde 100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi abartılı ifadelerin kullanımı artık mümkün değil. Ayrıca, sadece 24 saat raf ömrü olan ürünlerde “günlük” ifadesinin kullanılmasına izin verildi. Ambalajlı ürünlerde “taze sıkılmış” ve “fırından taze” gibi terimler de artık yasaklandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından revize edilen Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği, tüketicileri yanıltmamak ve çocukları korumak amacıyla düzenlendi. Yapılan değişikliklerle, ürün tasarımlarında şiddeti özendiren veya çocuklar üzerinde olumsuz etkiler yaratabilecek figürlerin kullanımı da yasaklandı. Örneğin, klozet, silah, kafatası gibi görsellerin ambalajlarda yer alması uygun görülmedi. Ancak gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi pozitif semboller bu kuralların dışında tutuldu.
Yeni düzenleme ile ürün ambalajlarında kullanılan ifadelerin yanıltıcı olmaması için kapsam genişletildi. Gerçek meyve yerine aroma kullanılan ürünlerde, o meyvenin görselinin gösterilmesi yasaklandı. “Peynirli” veya “çilekli” gibi ifadelerin yalnızca gerçek bileşen kullanılması durumunda yazılabileceği belirtildi. Aroma içeren ürünlerde ise “aromalı” ifadesinin mutlaka yer alması zorunlu hale getirildi.
Tüketicinin yanıltılmasını önlemek amacıyla pazarlama terimlerine de kısıtlamalar getirilmiştir. Endüstriyel olarak üretilen ürünlerde “ev yapımı” ifadesi yasaklanırken, “yüzde 100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi ifadelerin kullanımı da kaldırılmıştır. “Doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün hiçbir katkı veya ilave bileşen içermemesi gerekmektedir. “Taze” ve “günlük” ifadeleri için de net kurallar belirlenmiştir; “günlük” ifadesi sadece 24 saat raf ömrü olan ürünlerde kullanılabilecektir. Dondurulmuş veya işlenmiş ürünlerde “taze” ifadesine izin verilmeyecek.
Vegan ve vejetaryen ürünler için de yeni kurallar getirilmiştir. Bitkisel ürünlerde “süt”, “peynir”, “yoğurt” gibi hayvansal çağrışım yapan terimler kullanılamayacak; “vegan peynir” gibi isimlendirmeler yasaklanarak, “bitkisel bazlı içecek” gibi ifadeler kullanılabilecektir. Ayrıca, ürünlerin hayvansal gıdaların yerine geçiyormuş gibi tanıtılması da kısıtlanmıştır. “Katkısız” ve “içermez” ifadelerine ilişkin de standartlar belirlenmiştir; “yüzde 100 katkısız” gibi ifadelerin kullanımı yasaklanmıştır.
Son olarak, bir ürünün içermediği bileşenler üzerinden pazarlama yapılması da yasaklanmıştır. Örneğin, “palm yağı içermez” veya “glukoz şurubu içermez” gibi ifadelerin yanıltıcı olabileceği düşünülmektedir.
Gıda etiketlerinin, yalnızca bilgi vermekle kalmayıp, aynı zamanda tüketicinin doğru ve bilinçli tercihler yapabilmesi için açık, net ve yanıltıcı olmayan bir yapıda olması zorunlu hale gelmiştir. Toplu tüketim alanlarında, gıdanın bileşenleri ve enerji değerleri hakkında bilgi vermek için menüler, yazı tahtaları, broşürler, karekodlar ve dijital ekranlar gibi araçlarla, tüketiciye kolayca ulaşabilecek şekilde bilgilendirme yapılması gerekmektedir.
