Birinci çeyrekte yüzde 7 büyüme

Türkiye iktisadı endüstride çarkların hızlanması ile yılın birinci 3 ayında beklentilerin üzerinde büyüdü. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın birinci çeyreğine (ocak-mart) ait gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı. Buna nazaran GSYH varsayımı, zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bu yılın birinci çeyreğinde geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 7,3 artış gösterdi. Piyasada yüzde 7,2 büyüme bekleniyordu.

HARCAMADAN 11.6 PUAN

Yılın birinci çeyreğinde hanehalkı tüketimi yıllık yüzde 19.5, kamu harcamaları yüzde 0.9, yatırımları yüzde 1.1 arttı. İhracat büyümeye 3.5 puan katkı yaparken, stoklar büyümeyi 8.2 puan aşağı

çekti. Hanehalkı harcaması büyüme 11.6 puan katkı sunarken, kamu harcamasının katkısı 0.1 oldu. GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde büyümeye en büyük katkının finans ve sigorta faaliyetlerinden geldiği görüldü. 2022 yılı birinci çeyreğinde bir evvelki yıla nazaran; finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 24.2, bilgi ve irtibat faaliyetleri yüzde 16.8, hizmetler yüzde 14.9, mesleksel, idari ve takviye hizmet faaliyetleri yüzde 8.9, sanayi yüzde 7.4, öteki hizmet faaliyetleri yüzde 6.8, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 5.4, kamu idaresi, eğitim, insan sıhhati ve toplumsal hizmet faaliyetleri yüzde 5.2 ve tarım yüzde 0.9 arttı. İnşaat dalı ise yüzde 7.2 azaldı. Birinci çeyrek büyümesine sanayi üretiminin katkısı 1.64 puan oldu. İmalat sanayii ise yüzde 7,6’lık büyümesiyle 1.39 puan katkı verdi.

BİRİNCİ ÇEYREKTE 2,5 TRİLYONLUK HASILA

Üretim metoduna nazaran cari fiyatlarla GSYH kestirimi, birinci çeyrekte geçen yılın tıpkı çeyreğine nazaran yüzde 79,5 artarak 2 trilyon 496 milyar 328 milyon lira olarak gerçekleşti. GSYH’nin birinci çeyrek pahası cari fiyatlarla ABD Doları bazında 179 milyar 800 milyon oldu. TÜİK datalarına nazaran işgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Bedel içerisindeki hissesi geçen yılın birinci çeyreğinde yüzde 35.5 iken bu oran 2022 yılında yüzde 31.5’e geriledi. Kelam konusu oran 2020’nin birinci çeyreğinde yüzde 39.1 idi. Net işletme artığı/karma gelirin hissesi ise yüzde 45.6 iken yüzde 47.6 oldu.

Muş: İhracatın katkısı yüzde 47

Ticaret Bakanı Mehmet Muş, toplumsal medya hesabından, TÜİK tarafından açıklanan bu yılın birinci çeyreğine ait büyüme sayılarını kıymetlendirdi. Türkiye’nin ihracatla büyümeye devam ettiğini vurgulayan Muş, şunları kaydetti: “Türkiye iktisadı 2022’nin birinci çeyreğinde yüzde 7,3 oranında büyüdü. Net ihracatın büyümeye katkısı 3,46 yüzde puan oldu. Bu güçlü büyümenin yaklaşık yarısı (yüzde 47’si) net ihracattan geldi. İhracat tekrar büyümenin lokomotifi oldu.”

Türkiye müspet olarak ayrışacak

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, büyüme sayılarını kıymetlendirdi.Nebati, iç talebin ve net dış talebin büyümeye katkısına dikkati çeken Nebati, “İlk çeyrekte, iç talebin büyümeye katkısı 3,9 yüzde puan olurken net dış talep büyümeye 3,5 yüzde puan katkı sağlamıştır. Global ölçekte vuku bulan olaylar sonucunda girdi maliyetlerindeki artışlar üretimimiz üzerinde risk oluşturmasına karşın üretimi destekleyen politikalarımız sayesinde başka ülkelerden müspet ayrışmaya devam edeceğimizi öngörüyoruz” diye konuştu.

G20 ülkelerinde 3’üncü sıradayız

MÜSİAD Genel Lideri Mahmut Asmalı, büyüme oranının, ulusal iktisada olan inançlarının haklılığını ortaya koyduğunu bildirdi. Asmalı, “Ülkemiz; Avro Bölgesi’nin yüzde 5,1, Çin’in yüzde 4,8, Almanya’nın yüzde 3,8, ABD’nin ise 3,5 oranında büyüdüğü bu devirde G20 ülkeleri içerisinde Suudi Arabistan ve İngiltere’nin akabinde 3. sırada yer almış ve müspet ayrışmayı sürdürmüştür” dedi.

Üretim için var güçle çalışıyoruz

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Lideri Rifat Hisarcıklıoğlu, büyüme sayılarını kıymetlendirdi. Hisarcıklıoğlu, şunları kaydetti: “Maliyetlerdeki artış, tedarik sıkıntılarına karşın üretim, yatırım için var gücümüzle çalışıyoruz. Kapsayıcı, sürdürülebilir büyüme için ek tedbirlere ve enflasyona odaklanmalıyız. El birliği, akıl birliği ile daha çok çalışma vakti.”